DENİZ FENERİ SAVCILARININ GÖREVDEN ALINMA SÜRECİ VE DEVAMINDAKİ GELİŞMELER YARGI BAĞIMSIZLIĞI AÇISINDAN KAYGI VERİCİDİR

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından, Almanya'daki ''Deniz Feneri e.V.'' davasının Türkiye ayağı ile ilgili olarak yaklaşık 3 yıldır yürütülen soruşturmada, bazı şüpheli vekillerinin şikayetleri üzerine HSYK tarafından haklarında inceleme başlatılan savcılar Nadi Türkaslan, Abdulvahap Yaren ve Mehmet Tamöz görevlerinden alınmışlardır.

Kamuoyuna yansıyan şekliyle, soruşturma savcılarının görevden alınma gerekçesi ise esasen "tahrifat" yaptıkları iddiasıdır. Tahrifat iddiasının dayanağı ise savcıların, Ankara 3. Sulh Ceza Mahkemesi'nin kararını, 1. maddede yer alan tedbir kararını uygulamaları için tapu sicil ve kadastro müdürlüklerine gönderirken 2. ve 3. maddeleri kapatarak göndermiş olmalarıdır.

"Tahrifat" iddiasının gerçekliği konusunda peşin bir hüküm vermek yanıltıcı olabilir. Ancak görevden alınan savcıların "tahrifat" iddiasına ilişkin olarak bazı yayın organlarına yansıyan izahatları, soruşturmanın gizliliği esası çerçevesinde "yakalama, arama ve el koyma" gibi kararların, kararları icra edecek muhatap kurumları ilgilendirmeyen kısımlar kapatılmak suretiyle ilgili kurumlara gönderilmesinin rutin bir uygulama olduğunun başka yargı mensuplarınca da ifade edilmesi karşısında, "bu haliyle uygulanan tedbirin", "soruşturmanın selametine ve maddi gerçeğe zarar veren" temel bir sorun olmadığı da açıkken ve üstelik savcılar hakkındaki inceleme devam ettiği esnada "görevden alma" ölçülü bir işlem olmamıştır.

Diğer taraftan, zikredilen soruşturma kapsamındaki şüphelilerin hükümet üyeleri ile bilinen yakın ilişkileri, içişleri eski bakanının ismi etrafında dolaşan "köstebek" iddiaları ile HSYK Başkanı sıfatıyla Adalet Bakanı'nın, HSYK Başkan Vekilinin ve Ankara Cumhuriyet Başsavcısı'nın tatmin edici olmaktan uzak açıklamaları, görevden alma tedbirinin yasallığı tartışmasının ötesinde, yargıya "dikey" bir müdahale olduğu kuşkusunu güçlendirmektedir.

Türkiye toplumu, yargıya müdahalenin tipik bir örneği olarak sembolleşen "Eski" Van Savcısı Ferhat Sarıkaya'nın meslekten ihracını ve gerekçelerini unutmamıştır. Siyasal iktidar, tarih boyunca yargıyı ve yargının sujelerini, çıkarları doğrultusunda yönlendirmeye çalışmıştır. Türkiye'deki iktidarın niteliğinin sivilleşmesi bu "riski" bütünüyle ortadan kaldırmaz.

Burada, Türkiye'nin de kabul ettiği "Birleşmiş Milletlerin Savcıların Rolüne dair Yönergeyi" hatırlamakta fayda var. "Havana kuralları" diye de bilinen yönergenin 4. maddesine göre : "Devletler, savcıların baskıya, engellemeye, tacize, yolsuz bir müdahaleye veya haksız olarak hukuki, cezai veya başka bir sorumluluk iddiasına maruz kalmadan görevlerini yerine getirmelerini sağlar."

Son olarak HSYK Başkan Vekili, soruşturma savcılarının, HSYK tarafından değil, (HSYK'nın atadığı) Ankara Cumhuriyet Başsavcısı tarafından görevden alındığını ifade etmiş, Adalet Bakanı ise "Ben HSYK Başkanı olarak bu kararı destekliyorum" değerlendirmesini yapmıştır.Bu ise yargı bağımsızlığına, Hakim ve Savcıların Bağımsızlığına ilişkin kuşkuları azaltmadığı gibi artırmıştır.

Kısacası, "Deniz Feneri" soruşturmasına iktidarın gölgesi düşmüştür. Belirtilen tablo karşısında, savcıların, Deniz Feneri soruşturmasındaki görevlerinden alınmaları süreci ve devamındaki gelişmeler, insan haklarının, demokratikleşme ve sivilleşmenin asgari şartlarından olan yargı bağımsızlığı ve hukuk devleti konusundaki kaygıları derinleştirmektedir. Bu kaygıları gidermek ise bu kaygının kaynaklarından olan HSYK'nın , Adalet Bakanı'nın ve daha fazla Hükümetin sorumluluğundadır. Soruşturmayı yakinen takip ettiğimizi, hukuken ve vicdanen kabul edilemeyecek tüm uygulamalara tepki vereceğimizi ihtaren bildiririz.

MAZLUMDER GYK Üyesi

Av. Suphan ERKAN