Basın açıklamasında, mevcut Anayasa paketi, insan hakları bağlamında değerlendirilmiş ve insan haklarını ihlal eden hiçbir maddesinin olmadığı, aksine temel hak ve özgürlükleri geliştirecek, askeri ve yargısal vesayetleri zayıflatacak içerikler taşıdığını belirtmiştir.
Açıklamada: "Anayasa değişik paketinin hiçbir maddesinde, insan haklarını ihlal eden bir içerik bulunmadığı, bazı Anayasa değişikliği maddelerinin noksanlıklar içerdiği, kişi veya haklar açısından daha geniş kapsayıcı niteliklere kavuşturulabileceği, Anayasa değişik paketi ile insan haklarını ihlal eden bazı yasa ve uygulamalara son verileceği, Anayasa değişik paketi ile insan hak ve özgürlüklerinin korunması ile gelişimine katkı sunulacağını belirtiriz." Denilmiştir. Ayrıca paket içeriğinde:
"Eşitlik ilkesinin korunması ve dezavantajlı gruplar yönünden pozitif destekte bulunulması, Kişisel verilerin korunması hakkında iyileştirmeler, yurt dışına çıkma hürriyetinin Hakim kararıyla hukuki ek güvence getirilmesi, çocuklara yönelik istismarın engellenmesine dair düzenlemeler, kişi hak ve özgürlükleri yönünde pozitif düzenlemelerdir. Sendikal haklar hususundaki iyileştirme ile memura toplu sözleşme hakkı tanınması, "Kamu Denetçiliği Kurumu", Ombudsmanlığın getirilmesiyle denetimin güçlendirilmesi, milletin vekillerine dair milletvekilliğinin düşürülmesi süresinin kısıtlanması, İdari yargının sadece hukuka uygunluğu incelemesi ve 'yerindelik denetimi' yapamayacağına dair sınırlama, HSYK'nın yapısının değiştirilmesi ve kürsü hakimlerine etkin şekilde yer verilmesi, Anayasa mahkemesinin yapısının değiştirilerek daha geniş bir temsil imkanının tanınmasına dair hükümler, yargı reformunun gerçekleştirilmesine, yargı vesayetinin kaldırılmasına katkı sunabilecek hükümlerdir. Yüksek Askeri Şura kararlarıyla ordudan yargısız atılmaya karşı, yargı yolu açılması, Türkiye'de yüksek rütbeli askerlerin yargılanacakları yargı makamının getirilmesi, 12 Eylül darbesi aktörlerine geçte olsa yargı yolu açılmasına dair hükümler, askeri vesayeti zayıflatan pozitif hükümlerdir." Denilmiştir. Ayrıca;
Anayasa paketi içeriğinin yetmediği ve yeni Anayasada olması gereken temel ilkeler şöyle sıralanmıştır:
"Anayasa, tüm vatandaşlara karşı tarafsız olmalı, dayatmacı ideolojilere sahip olmamalı, içeriğinde kutsallaştırılan hiçbir değiştirilemez madde olmamalı, hak ve özgürlükleri pazarlık konusu etmeden herkes için tanımalı, vatandaşlık tanımında ırk vurgusu olmamalı, her yurttaşın ifade, örgütlenme ve din özgürlüğü korunmalıdır. Askeri - Militarist veya yargısal bir vesayeti içermemesi gereken Anayasa, vatandaşların egemenliğini esas almalıdır. Yargının bağımsızlığı yanında, tarafsızlığını sağlayacak hükümler içermelidir. İdarenin YAŞ veya HSYK kararları gibi her türlü eylem ve işlemine yargı yolu açık olmalıdır. Siyasi partilere en geniş çalışma alanı sağlanmalı, yerel yönetimler güçlendirilmelidir." denilmiştir. Ayrıca bu Anayasa paketinin geçmesi halinde Türkiye'nin temel meselelerinin çözümü için bahanelerin kalmayacağı ve çözümlerin beklendiğini belirtmektedir. "Bu Anayasa paketi sonrasında; dini özgürlükler, Kürt meselesi ile diğer hak ve özgürlük problemlerinin Anayasal çözümlerinin gerçekleştirilememe bahanesinin kalkacağını belirtmekteyiz. Direngen askeri ve yargısal vesayetin engellenmesi halinde bu sorunların çözümünün kolaylaşacağı da açıktır." Denilmiştir.
Açıklamada sağduyu çağrısı yapılmıştır. " Referandum sürecinde "evet", "hayır" veya "boykot" yönünde yurttaşlarımızın kullanacağı tüm tercihler demokratik olup, kimsenin kimseye karşı baskı oluşturmamasını ve tüm tarafların sağduyulu olmasını diliyor ve kamuoyuna bildiriyoruz." Denilmiştir.
MAZLUMDER BASIN BÜROSU
Açıklama metni
Anayasa Paketi İnsan Haklarını İhlal Etmiyor, İnsan Haklarının
Gelişimine Katkı Sunuyor
Türkiye'deki hak ve özgürlük problemlerini çözmek, hepimizin hakkı için hep birlikte çalışmaya gerektirmektedir. MAZLUMDER olarak, Anayasa paketi ve olması gereken Anayasa'nın, insan hak ve özgürlükleri ihlal etmemesi, hak ve özgürlükleri geliştirmesi gerektiğini belirtiriz. Mevcut Anayasa paketi yanında, ileride yapılacak Anayasa'da şu hususları ilkesel olarak talep etmekteyiz:
Anayasa, tüm vatandaşlara karşı tarafsız olmalı, dayatmacı ideolojilere sahip olmamalı, içeriğinde kutsallaştırılan hiçbir değiştirilemez madde olmamalı, hak ve özgürlükleri pazarlık konusu etmeden herkes için tanımalı, vatandaşlık tanımında ırk vurgusu olmamalı, her yurttaşın ifade, örgütlenme ve din özgürlüğü korunmalıdır. Askeri - Militarist veya yargısal bir vesayeti içermemesi gereken Anayasa, vatandaşların egemenliğini esas almalıdır. Yargının bağımsızlığı yanında, tarafsızlığını sağlayacak hükümler içermelidir. İdarenin YAŞ veya HSYK kararları gibi her türlü eylem ve işlemine yargı yolu açık olmalıdır. Siyasi partilere en geniş çalışma alanı sağlanmalı, yerel yönetimler güçlendirilmelidir.
Mevcut Anayasa paketi, insan hakları bağlamında değerlendirildiğinde;
-Eşitlik ilkesinin korunması ve dezavantajlı gruplar yönünden pozitif destekte bulunulması,
-Kişisel verilerin korunması hakkında iyileştirmeler,
-Yurt dışına çıkma hürriyetinin Hakim kararıyla hukuki ek güvence getirilmesi,
-Çocuklara yönelik istismarın engellenmesine dair düzenlemeler, kişi hak ve özgürlükleri yönünde pozitif düzenlemelerdir.
-Sendikal haklar hususundaki iyileştirme ile memura toplu sözleşme hakkı tanınması,
-"Kamu Denetçiliği Kurumu", Ombudsmanlığın getirilmesiyle denetimin güçlendirilmesi,
-Milletin vekillerine dair milletvekilliğinin düşürülmesi süresinin kısıtlanması,
-İdari yargının sadece hukuka uygunluğu incelemesi ve 'yerindelik denetimi' yapamayacağına dair sınırlama,
-HSYK'nın yapısının değiştirilmesi ve kürsü hakimlerine etkin şekilde yer verilmesi,
-Anayasa mahkemesinin yapısının değiştirilerek daha geniş bir temsil imkanının tanınmasına dair hükümler, yargı reformunun gerçekleştirilmesine, yargı vesayetinin kaldırılmasına katkı sunabilecek hükümlerdir.
-Yüksek Askeri Şura kararlarıyla ordudan yargısız atılmaya karşı, yargı yolu açılması,
-Türkiye'de yüksek rütbeli askerlerin yargılanacakları yargı makamının getirilmesi,
-12 Eylül darbesi aktörlerine geçte olsa yargı yolu açılmasına dair hükümler, askeri vesayeti zayıflatan pozitif hükümlerdir.
Bu Anayasa paketi sonrasında; dini özgürlükler, Kürt meselesi ile diğer hak ve özgürlük problemlerinin Anayasal çözümlerinin gerçekleştirilememe bahanesinin kalkacağını belirtmekteyiz. Direngen askeri ve yargısal vesayetin engellenmesi halinde bu sorunların çözümünün kolaylaşacağı da açıktır.
SONUÇ OLARAK; Referandumda oylanacak Anayasa paketi insan hakları bağlamında değerlendirildiğinde;
- Anayasa değişik paketinin hiçbir maddesinde, insan haklarını ihlal eden bir içerik bulunmadığı,
- Bazı Anayasa değişikliği maddelerinin noksanlıklar içerdiği, kişi veya haklar açısından daha geniş kapsayıcı niteliklere kavuşturulabileceği,
- Anayasa değişik paketi ile insan haklarını ihlal eden bazı yasa ve uygulamalara son verileceği,
- Anayasa değişik paketi ile insan hak ve özgürlüklerinin korunması ile gelişimine katkı sunulacağını belirtiriz. Ayrıca,
-Referandum sürecinde "evet", "hayır" veya "boykot" yönünde yurttaşlarımızın kullanacağı tüm tercihler demokratik olup, kimsenin kimseye karşı baskı oluşturmamasını ve tüm tarafların sağduyulu olmasını diliyor ve kamuoyuna bildiriyoruz.
MAZLUMDER Genel Başkan Yardımcısı
Av. Nesip Yıldırım